خیاطی برای بسیاری از افراد فقط یک مهارت نیست، بلکه هنریست با سبکها و متدهای گوناگون. شاید خیاطان مبتدی با شنیدن عبارت “متد خیاطی” کمی تعجب کنند، اما واقعیت این است که خیاطی هم مثل هر هنر دیگری، دارای روشها و سبکهای مخصوص به خود است. هر خیاطی با توجه به سلیقه، نوع مشتری و آموزشی که دیده، با یک متد خاص کار میکند. شناخت این متدها کمک میکند مسیر یادگیری و پیشرفت حرفهای خود را بهتر انتخاب کنید.
معرفی و بررسی انواع متدهای معروف خیاطی
انواع متد خیاطی
در یک دستهبندی کلی، متدهای خیاطی را میتوان به چند سبک مهم تقسیم کرد:
- متد گرلاوین
- متد متریک
- متد مولر
- متد ایتالیایی
- متد فرانسوی
- متد ABM
- متد ترک
- متد ایرانی
در ادامه با هرکدام آشنا میشویم:
متد گرلاوین
گرلاوین یکی از قدیمیترین و سنتیترین متدهای خیاطی است که از دوران مادربزرگها تا امروز با اندکی تغییر همچنان محبوب مانده است.
در این متد، خیاط باید اندازهی دقیق تمام قسمتهای بدن فرد را بگیرد و معمولاً چندبار لباس روی تن پرو میشود تا کاملا فیت بدن باشد.
بهدلیل صرف زمان زیاد و سختی کار، امروزه بیشتر خیاطان قدیمی از این روش استفاده میکنند؛ اما همچنان یکی از دقیقترین و لوکسترین متدهای خیاطی در دنیاست.
اگر بهدنبال الگویی ساده، قابل فهم و دقیق هستید، گرلاوین گزینهی خوبی است. هرچند برای طراحیهای خاص ممکن است لازم باشد با دیگر روشها ترکیب شود.
متد متریک
متد متریک یکی از علمیترین و دقیقترین متدهای خیاطی است که بر پایهی اندازهگیریهای ریاضی و جدول سایزبندی طراحی میشود.
در این روش، خیاط الگو را با کمک واحد سانتیمتر و بر اساس آناتومی دقیق بدن رسم میکند.
با وجود پیچیدگی در محاسبات، متریک یکی از دقیقترین متدهاست و نتیجهی آن لباسهایی ظریف و متناسب است.
متد متریک برای این افراد مناسب است:
- هنرجویان آموزشگاههای خیاطی
- خیاطان حرفهای و نیمهحرفهای
- افرادی که به طراحی الگوی دقیق برای انواع اندامها علاقه دارند
این روش بیشتر در کشورهای اروپایی و سیستمهای مدرن آموزشی استفاده میشود و امروزه در ایران نیز کاربرد زیادی دارد.
متد مولر
متد مولر، یکی از پرطرفدارترین و دقیقترین روشهای الگوسازی در دنیاست و اصالتاً آلمانی است. این متد بر پایهی تناسبات دقیق بدن و اصول ریاضی طراحی شده و در بین طراحان لباس، مزوندارها و هنرجویان حرفهای بسیار محبوب است.
مولر برخلاف گرلاوین نیاز به پروهای متعدد ندارد و بسیاری از لباسها در همان مرحلهی الگوکشی دقیق درمیآیند.
ویژگیها:
- دقت بالا در الگو
- تناسب عالی با اندامهای مختلف
- مناسب برای لباسهای مجلسی، کلاسیک و حتی خط تولید لباس
گرچه فرمولهای ریاضی آن ممکن است در ابتدا برای هنرجویان سخت به نظر برسد، اما وقتی نتیجهی دقیق و حرفهای آن را ببینند، کاملاٌ نظرشان تغییر میکند.
متد ایتالیایی
متد ایتالیایی یکی از هنرمندانهترین و بدننوازترین روشهای خیاطی در دنیاست.
این متد از قرن بیستم در ایتالیا شکل گرفت و امروزه به ویژه در دوخت کتوشلوارهای مردانه و لباسهای لوکس بهکار میرود.
در این متد، لباسها سبکتر و نرمتر از متدهای انگلیسی یا آلمانی هستند و برشها به گونهای طراحی میشوند که فرم بدن را بهتر نمایش دهند.
ویژگیها:
- فرم بدننما و سبکتر
- استفاده از بخیهها و جزئیات دستدوز
- مناسب برای افراد با اندام متوسط تا لاغر
- محبوب در خانههای مد و دوخت سفارشی
این متد بیشتر جنبهی طراحی و هنر دارد و برای خیاطان خلاق بسیار الهامبخش است.
متد فرانسوی
فرانسه از دیرباز یکی از قطبهای اصلی صنعت مد بوده است.
متد فرانسوی شباهت زیادی به گرلاوین دارد، با این تفاوت که در طراحی آن، ظرافت و جزئیات بیشتری رعایت میشود.
در این روش اندازهگیریها دقیق انجام شده و الگو بر اساس فرم بدن مشتری طراحی میشود. نیاز به پرو وجود دارد، اما نتیجه همیشه لباسی خوشفرم و شیک است.
این متد در خیاطی لباسهای زنانهی مجلسی و ظریف بسیار محبوب است.
متد ABM
متد ABM یا American Body Measurement یک روش تجاری و صنعتی است که برای تولید انبوه طراحی شده.
در این روش، الگوها بر اساس سایزبندیهای استاندارد تهیه میشوند، نه اندازههای اختصاصی بدن هر فرد.
این متد سرعت بالایی دارد و برای کارگاهها و کارخانههای تولید لباس ایدهآل است.
البته چون بر اساس اندازهی عمومی طراحی میشود، همیشه برای همهی اندامها کاملاً فیت نیست.
متد ترک
متد ترک یکی از روشهای پرکاربرد در خیاطی خاورمیانه، به ویژه ترکیه است.
سادگی، انعطافپذیری و مناسب بودن برای لباسهای آزاد باعث شده در بین هنرجویان مبتدی بسیار محبوب باشد.
ویژگیها:
- بدون نیاز به محاسبات پیچیده
- اندازهگیری مستقیم از بدن
- مناسب برای مانتو، تونیک، لباس خانگی و سنتی
- قابل تغییر و اصلاح آسان روی الگو
این متد برای شروع یادگیری خیاطی انتخابی عالی است.
متد ایرانی
متد ایرانی ترکیبی هوشمندانه از چند روش مطرح دنیاست که متناسب با آناتومی بدن ایرانی طراحی شده است.
اساتید خیاطی ایرانی با در نظر گرفتن ویژگیهای اندامی رایج، بخشهایی از متدهای متریک، مولر و گرلاوین را تلفیق کردهاند تا الگویی بومی و کاربردی ایجاد شود.
در نتیجه، لباسهایی که با متد ایرانی دوخته میشوند، هم دقیق هستند و هم فرم طبیعیتری روی بدن ایرانیها دارند.
جمعبندی
هر متد خیاطی، فلسفه و کاربرد خودش را دارد.
انتخاب متد مناسب به هدف، سطح مهارت و نوع لباس موردنظر بستگی دارد:
- برای خیاطان خانگی و هنرجویان تازهکار: متد متریک یا ترک
- برای طراحان حرفهای: متد مولر، ایتالیایی یا فرانسوی
- برای تولید انبوه: متد ABM
- و برای خیاطان سنتی یا دقیق: متد گرلاوین یا ایرانی
در نهایت، آشنایی با چند متد مختلف باعث میشود بتوانید بسته به نیاز هر مشتری، بهترین الگو و دوخت را انتخاب کنید.
یک خیاط حرفهای شاید فقط با یک متد کار نکند، اما همیشه تمام آنها را میشناسد و بهدرستی از ترکیبشان استفاده میکند.
